Ratownik medyczny prowadzący badania naukowe, a w szczególności eksperymenty naukowe, przestrzega zasad etyki badań naukowych oraz dobrych praktyk.
Przewodnik tematyczny
Badania naukowe
Prowadzenie badań naukowych wymaga poszanowania praw, godności i bezpieczeństwa ich uczestników. Kodeks określa zasady świadomej zgody, rzetelności metodologicznej, ochrony danych oraz uczciwego prezentowania wyników.
Mapa tematu
Standardy etyczne prowadzenia badań naukowych.
Artykuły 45-60 określają obowiązki ratownika medycznego na każdym etapie badania - od uzyskania świadomej zgody i przygotowania projektu, przez ochronę uczestników oraz ocenę komisji bioetycznej, po rzetelne autorstwo, publikowanie wyników i zgłaszanie nieprawidłowości.
Brzmienie Kodeksu
Zapisy dotyczące
badań naukowych.
Każdy artykuł zachowuje pełne, niezmienione brzmienie dokumentu. Nagłówki mają charakter redakcyjny i nie stanowią części treści Kodeksu.
01 Art.
45
45
Etyka badań i dobre praktyki
Otwórz artykuł źródłowy 02 Art.
46
46
Świadoma zgoda uczestnika
Otwórz artykuł źródłowyRatownik medyczny ma obowiązek uzyskać świadomą zgodę potencjalnego uczestnika eksperymentu naukowego na udział w nim, po uprzednim poinformowaniu uczestnika o wszystkich aspektach eksperymentu, które mogą go dotyczyć oraz o prawie do wycofania się z udziału w eksperymencie w każdym czasie.
03 Art.
47
47
Zakaz wykorzystywania zależności
Otwórz artykuł źródłowyRatownik medyczny nie może wykorzystywać zależności względem osoby biorącej udział w eksperymencie naukowym, w szczególności jej stanu zdrowia, w celu wywarcia wpływu na określone zachowanie tej osoby.
04 Art.
48
48
Ochrona osób szczególnie narażonych
Otwórz artykuł źródłowyRatownikowi medycznemu nie wolno prowadzić eksperymentów badawczych z udziałem osób ubezwłasnowolnionych oraz osób pozbawionych wolności.
05 Art.
49
49
Zgoda przedstawiciela lub sądu
Otwórz artykuł źródłowyW przypadku pacjenta niezdolnego do udzielenia świadomej zgody na udział w eksperymencie medycznym ratownik medyczny uzyskuje pisemną zgodę przedstawiciela ustawowego pacjenta lub sądu.
06 Art.
50
50
Warunek udziału osób niezdolnych do zgody
Otwórz artykuł źródłowyWarunkiem niezbędnym do podjęcia eksperymentu medycznego z udziałem osób niezdolnych do udzielenia świadomej zgody jest brak możliwości przeprowadzenia badań o porównywalnej skuteczności z udziałem osób zdolnych do wyrażenia zgody.
07 Art.
51
51
Wiarygodne dane przedkliniczne
Otwórz artykuł źródłowyWarunkiem przeprowadzenia eksperymentu medycznego z udziałem człowieka jest uzyskanie w badaniach przedklinicznych wiarygodnych danych uzasadniających przeprowadzenie tego eksperymentu.
08 Art.
52
52
Humanitaryzm i ograniczanie cierpienia
Otwórz artykuł źródłowyProwadząc eksperyment medyczny, ratownik medyczny ma obowiązek postępować w sposób humanitarny, dążyć do unikania bólu i cierpienia osób biorących udział w badaniu. Jeśli całkowite wyeliminowanie tych czynników jest niemożliwe, powinien je maksymalnie ograniczyć.
09 Art.
53
53
Etyczne traktowanie zwierząt
Otwórz artykuł źródłowyZwierzęta poddawane eksperymentom należy traktować zgodnie z aktualnymi standardami etycznymi traktowania zwierząt i chronić przed dającym się uniknąć bólem lub cierpieniem.
10 Art.
54
54
Metodologia i komisja bioetyczna
Otwórz artykuł źródłowyEksperyment medyczny z udziałem człowieka może zostać rozpoczęty tylko wtedy, gdy został zaprojektowany zgodnie z właściwymi wymaganiami metodologicznymi, a projekt tego eksperymentu uzyskał pozytywną opinię niezależnej komisji bioetycznej.
11 Art.
55
55
Odpowiedzialne publikowanie odkryć
Otwórz artykuł źródłowyWszelkie odkrycia i spostrzeżenia związane z wykonywaniem zawodu oraz wyniki badań naukowych ratownik medyczny powinien przekazywać środowisku medycznemu i publikować przede wszystkim w profesjonalnych medycznych wydawnictwach i kanałach informacyjnych.
12 Art.
56
56
Poszanowanie praw autorskich
Otwórz artykuł źródłowyRatownik medyczny ściśle przestrzega praw autorskich w publikacjach naukowych.
13 Art.
57
57
Uczciwe autorstwo
Otwórz artykuł źródłowyUmieszczanie nazwiska osoby niebiorącej udziału w badaniu lub pomijanie nazwisk osób, które brały w nich udział, jest naruszeniem zasad etyki.
14 Art.
58
58
Etyczne pochodzenie wyników
Otwórz artykuł źródłowyNiedopuszczalne jest publikowanie wyników badań przeprowadzonych niezgodnie z zasadami etyki zawodowej, obowiązującym prawem lub zasadami humanitaryzmu.
15 Art.
59
59
Zgoda na demonstracje naukowe
Otwórz artykuł źródłowyPrzeprowadzanie demonstracji naukowych lub dydaktycznych jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu świadomej zgody pacjenta lub zgody jego przedstawiciela ustawowego z poszanowaniem godności i intymności pacjenta.
16 Art.
60
60
Zgłaszanie incydentów i nieprawidłowości
Otwórz artykuł źródłowyRatownik medyczny raportuje do odpowiednich organów Krajowej Izby Ratowników Medycznych wszelkie incydenty lub nieprawidłowości związane z badaniami naukowymi, które mogą naruszać zasady etyczne, obowiązujące przepisy prawa lub prowadzić do zagrożenia życia lub zdrowia uczestników eksperymentów.